مجله پژوهش در متابولیت‌های گیاهی

مجله پژوهش در متابولیت‌های گیاهی

استفاده از ریزنمونه های برگ و میانگره و ترکیبات مختلف تنظیم کننده های رشد برکالوس زایی، باززایی و ریشه زایی گیاه بذرالبنج سیاه (Hyoscyamus niger L.)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
راضیه بیگلری فراش
عزیزالله خیری
محسن ثانی خانی
گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
10.22034/jrpsm.2024.448661.1034
چکیده
در سال های اخیر کالوس زایی، باززایی و پرآوری درون شیشه ای گیاهان دارویی با اهداف مهندسی ژنتیک، یکی از موضوعات جالب توجه در بیوتکنولوژی و کشت بافت گیاهی می باشند. در راستای این هدف بهینه سازی باززایی گیاه دارویی بذرالبنج سیاه (Hyoscyamus niger L.) در شرایط درون شیشه ای بصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با 3 تیمار در 3 تکرار صورت پذیرفت. فاکتورهای آزمایش شامل نوع ریز نمونه (برگ و میانگره)، تنظیم کننده های رشدی مختلف که شامل 3 تیمار: یک ( T1 ) حاوی 1 میلی گرم بر لیتر BA و 5/0 میلی گرم بر لیتر 2,4-D ، تیمار دو (T2) شامل NAAو BA هر کدام به میزان 5 میلی گرم در لیتر و تیمار سه (T3) محتوی3 میلی گرم Kinو 1 میلی گرم 2,4-D بود. از تیمار T0 (فاقد هورمون) به عنوان کنترل استفاده شد. نتایج نشان داد، 100% کالزایی در ریزنمونه برگ با تیمار 2 و در ریز نمونه میانگره ساقه در تیمار3 رخ داد، بالاترین وزن تر کالوس و بیشترین قطر کالوس تولید شده مربوط به بافت برگ در تیمار T1رخ داد. بیشترین تعداد باززایی و ساقه زایی به مقدار 100% در بافت میانگره ساقه، در تیمار T2مشاهده شد. در تیمار T3 نیز 87% از کالوس های تولید شده در برگ وارد مرحله باززایی شدند و 92% ریز نمونه های میانگره ساقه باززایی شدند. در تیمار T2 نو ساقه ها از رشد طولی بهتری برخوردار بودند. تولید ریشه در ریزنمونه میانگره ساقه و در برگ و بصورت مستقیم در تیمار T3 مشاهده شد.
کلیدواژه‌ها
ریزازدیادی
کالوس
کشت بافت
هورمون گیاهی