مجله پژوهش در متابولیت‌های گیاهی

مجله پژوهش در متابولیت‌های گیاهی

بررسی ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی و ترکیبات زیست‌فعال کامبوجای تخمیری مبتنی بر گانودرما (Ganoderma lucidum) در مقایسه با کامبوجای چای سبز و قهوه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
راضیه بیگلری فراش 1
عزیزاله خیری 2
1 گروه علوم باغبانی دانشگاه زنجان، ایران
2 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
10.22034/jrpsm.2025.545805.1090
چکیده
کامبوجا یک نوشیدنی چای تخمیر شده است که در نتیجه همزیستی کشت های باکتریایی و مخمرها تهیه می­شود. کامبوجا حاوی اسیدهای آلی، مواد معدنی و ویتامین‌هایی است که عمدتاً از چای مورد استفاده در آن سرچشمه می‌گیرند. نوع چای تأثیر قابل توجهی بر پارامترهای مرتبط با پتانسیل آنتی اکسیدانی، pH  و همچنین محتوای اسید استیک، الکل یا قند دارد. لذا این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در آزمایشگاه کشت بافت گروه باغبانی دانشگاه زنجان جهت مقایسه سه نوع کامبوجای حاصل از گانودرما چای سبز و قهوه طراحی و اجرا شد. پس از تهیه سه نوع چای کامبوجا شاخص های محتوای پلی فنولی، انتی اکسیدان، الکل، ساکارز و اسیدیته در دوره های زمانی 0، 5، 10 و 15 روز اندازه­گیری شد. نتایج نشان داد که زمان تخمیر و نوع چای روی خاصیت ضد رادیکال کامبوجا درسطح 5 درصد اثر معنی دار داشت. از نظر نوع چای، کامبوجای تهیه شده از چای سبز دارای بالاترین پتانسیل آنتی اکسیدانی (94/61%) و محتوای فنول (320/1 mg/L) و فلاونوئید (254/1 mg/L) بود و در روز اول تخمیر به بالاترین مقدار خود رسید. گانودرما در رتبه دوم و قهوه در مقام سوم قرار دارد. با این وجود پایداری این ترکیبات در گانودرما از سایرین بیشتر بود. نوشیدنی حاوی گانودرما در مقایسه با قهوه عملکرد بهتری در حفظ ظرفیت آنتی‌اکسیدانی و افزایش فنول کل داشت، هرچند نسبت به چای سبز پایین‌تر بود. اما به‌دلیل نوآوری و فواید دارویی خاص گانودرما، پتانسیل بالایی برای توسعه نوشیدنی‌های کاربردی دارد.
کلیدواژه‌ها
آنتی اکسیدان
تخمیر
پروبیوتیک
کامبوجا
قارچ دارویی