1
1)گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، واحد علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 2)مرکز تحقیقات علوم تغذیه و صنایع غذایی،
2
دانشجوی کارشناسی ارشد گروه بیوتکنولوژی، واحد علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3
گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، واحد علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران مرکز تحقیقات علوم تغذیه و صنایع غذایی،
10.22034/jrpsm.2025.548996.1091
چکیده
در سالهای اخیر، بهرهبرداری از ترکیبات زیستفعال حاصل از منابع گیاهی و ضایعات کشاورزی بهعنوان رویکردی پایدار جهت تولید ترکیبات عملکردی و دارویی مورد توجه فراوان قرار گرفته است. ضایعات مواد غذایی، بهویژه میوهها و سبزیجات، بخش قابل توجهی از هدررفت منابع کشاورزی را تشکیل میدهند. بخشهایی نظیر پوست و کلاهک بادمجان معمولاً بهعنوان ضایعات دورریز تلقی میشوند، در حالیکه میتوانند منبعی غنی از ترکیبات زیستفعال باشند. در این پژوهش، عصاره کلاهک بادمجان بنفش تازه با روش استخراج ترکیبی شامل امواج فراصوت و دو نوع حلال (اتانول خالص و اتانول-آب 50%) تهیه شد. فعالیت مهاری آنزیم آلفاآمیلاز بهعنوان یکی از شاخصهای مهم کنترل قند خون ارزیابی گردید و ترکیبات شیمیایی موجود در عصاره با استفاده از کروماتوگرافی مایع-طیفسنجی جرمی و کروماتوگرافی گازی-طیفسنجی جرمی شناسایی شد. نتایج نشان داد عصاره کلاهک بادمجان، سرشار از ترکیبات فنولی و فلاونوئیدی بوده و فعالیت مهارکنندگی قابل توجهی نشان داد (8/64% برای عصاره هیدروالکلی و 7/39% برای عصاره الکلی). راندمان استخراج عصاره هیدروالکلی (9/24%) بهطور معناداری بیشتر از عصاره الکلی خالص (67/3%) بود که به قطبیت متعادل ترکیب آب-الکل نسبت داده میشود. یافتههای این مطالعه بیانگر آن است که کلاهک بادمجان میتواند منبعی طبیعی و مقرونبهصرفه برای توسعه ترکیبات زیستفعال با پتانسیل ضددیابتی در صنایع غذایی و دارویی محسوب شود. شایان ذکر است که اگرچه در متون طب سنتی به خواص ضد دیابتی کلاهک بادمجان اشاره شده است، اما تاکنون شواهد تجربی و آزمایشگاهی مستندی در این زمینه گزارش نشده بود.
لبیکی,غزل , علی تنه,فهیمه و صارم نژاد,سولماز . (1404). ارزیابی اثر عصاره کلاهک بادمجان (Solanum melongena L.) بر فعالیت آنزیم آلفا آمیلاز در شرایط برونتنی. مجله پژوهش در متابولیتهای گیاهی, 3(3), 71-88. doi: 10.22034/jrpsm.2025.548996.1091
MLA
لبیکی,غزل , , علی تنه,فهیمه , و صارم نژاد,سولماز . "ارزیابی اثر عصاره کلاهک بادمجان (Solanum melongena L.) بر فعالیت آنزیم آلفا آمیلاز در شرایط برونتنی", مجله پژوهش در متابولیتهای گیاهی, 3, 3, 1404, 71-88. doi: 10.22034/jrpsm.2025.548996.1091
HARVARD
لبیکی غزل, علی تنه فهیمه, صارم نژاد سولماز. (1404). 'ارزیابی اثر عصاره کلاهک بادمجان (Solanum melongena L.) بر فعالیت آنزیم آلفا آمیلاز در شرایط برونتنی', مجله پژوهش در متابولیتهای گیاهی, 3(3), pp. 71-88. doi: 10.22034/jrpsm.2025.548996.1091
CHICAGO
غزل لبیکی, فهیمه علی تنه و سولماز صارم نژاد, "ارزیابی اثر عصاره کلاهک بادمجان (Solanum melongena L.) بر فعالیت آنزیم آلفا آمیلاز در شرایط برونتنی," مجله پژوهش در متابولیتهای گیاهی, 3 3 (1404): 71-88, doi: 10.22034/jrpsm.2025.548996.1091
VANCOUVER
لبیکی غزل, علی تنه فهیمه, صارم نژاد سولماز. ارزیابی اثر عصاره کلاهک بادمجان (Solanum melongena L.) بر فعالیت آنزیم آلفا آمیلاز در شرایط برونتنی. مجله پژوهش در متابولیتهای گیاهی, 1404; 3(3): 71-88. doi: 10.22034/jrpsm.2025.548996.1091
