مجله پژوهش در متابولیت‌های گیاهی

مجله پژوهش در متابولیت‌های گیاهی

اثر اتفون و اسیدبوریک بر عملکرد و درصد روغن دانه کدوی طبی (Cucurbita pepo L var. styriaca)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سعیده علیزاده سالطه 1
بابک رضاخواه 2
صاحبعلی بلندنظر 2
محمد عدلی پور 2
1 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
2 دانشگاه تبریز
10.22034/jrpsm.2025.512948.1060
چکیده
کدوی طبی (Cucurbita pepo L var. styriaca) گیاه دارویی با ارزش اقتصادی و دارویی بالا است که بذرهای آن به دلیل وجود ترکیبات فعال زیستی مانند بتاسیتوسترول، اسیدهای چرب و ویتامین E، در درمان بیماری‌هایی نظیر تورم پروستات و التهاب مجاری ادراری کاربرد دارد. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر محلول‌پاشی اتفون و اسید بوریک بر خصوصیات مورفولوژیک و بیوشیمیایی کدوی طبی انجام شد. آزمایش به صورت فاکتوریل با استفاده از اتفون (0، 025/0، 05/0 و 1/0 مولار) و اسید بوریک (0، 01/0، 02/0 و 03/0 مولار) در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با پنج تکرار در ایستگاه تحقیقاتی خلعت­پوشان دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز انجام شد. نتایج نشان داد که کاربرد اتفون تأثیر معنی‌داری بر تعداد گل‌های نر و ماده، نسبت گل نر به ماده، تعداد میوه در بوته، طول و ضخامت بذر، وزن هزار دانه و وزن میوه داشت. محلول‌پاشی اتفون تعداد گل‌های نر را کاهش و تعداد گل‌های ماده را افزایش داد، به طوری که کمترین تعداد گل نر (6/5) در تیمار 1/0 مولار اتفون و بیشترین تعداد گل ماده (67/13) در تیمار 05/0 مولار اتفون مشاهده گردید. همچنین، بیشترین نسبت گل ماده به نر (88/2) در تیمار 03/0 مولار اتفون حاصل شد. کاربرد اتفون باعث افزایش تعداد میوه در بوته گردید، به طوریکه بیشترین تعداد میوه (75/2) در غلظت 1/0 مولار اتفون مشاهده شد. با این حال، اتفون اثر کاهشی بر وزن میوه، طول و ضخامت بذر و وزن هزار دانه داشت. محلول‌پاشی اسید بوریک فقط بر تعداد گل‌های ماده اثر معنی‌دار نشان داد، به طوریکه بیشترین تعداد گل ماده (83/13) در تیمار 03/0 مولار اسید بوریک حاصل گردید. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که کاربرد اتفون می‌تواند به عنوان راهکاری به منظور افزایش تعداد میوه در بوته کدوی طبی در نظر گرفت. بر اساس نتایج بدست آمده، بیشترین درصد روغن (1/47) در سطح چهارم اتفون و کمترین مقدار آن (9/35) در تیمار شاهد مشاهده شد.
کلیدواژه‌ها
تعداد گل‌ها
کدوی تخمه کاغذی
عملکرد روغن و تعداد میوه